یکشنبه بیست و هفتم آبان 1386
سازمان آموزش و پرورش استان کردستان
سازمان آموزش و پرورش استان کردستان
شورای تحقیقات
موضوع تحقیق:
مقایسه عملکرد دانش آموزان مدارس تیز هوشان؛ نمونه؛وابسته به دانشگاه با دانش آموزان عادی پذیرفته شده در آزمون سراسری دانشگاه ها در سطح استان کردستان در طول سالهای 83/82/81
پژوهشگر
پوران ثابت
ناظر طرح
ابراهیم محمد پور
مقدمه
کنجکاوی و تفکر پیرامون افراد سرآمد و تیز هوش سابقه بس طولانی و دو هزار ساله دارد(حافظی؛1381)
احتمالا تدبیر در خصوص موضوع به زمانی بر می گردد که برای اولین بار
انسان علاقمند شد بداند که علت تفاوتهای افراد در چیست ؟با مطالعه اجمالی
پیرامون افراد تیز هوش نمایان می گردد که اشخاص سر آمد در طول تاریخ
مورد توجه بودهاند و هر جامعه ای که به بقا و پیشرفت خودش می اندیشد
؛استعدادهای درخشان خود را در کانون توجه قرار می دهد .به طور کلی
سالهاست که یک حرکت جهانی شروع شده و به سمت توجه ویژه به نخبگان و
تیزهوشان جهت گیری کرده است بررسی و مطالعه منابع آموزشی ؛تربیتی از
وضعیت کشورهای جهان نشان می دهد یکی از شیوهای آموزش و یادگیری
امروز در جهان طبقه بندی دانش آموزان به عادی و تیز هوش است گر چه
مخالفتهایی نیز با این دیدگاه وجود دارد(شریعتمداری؛1364)
امروز بسیاری کشئرهای جهان به این نتیجه رسیدهان عدم توجه به تیز هوشان ؛
از یک سو بعضا موجب آسیب روانی ؛ و از سوی دیگر موجب عقب ماندن آنها
از کاروان پیشرفت می باشد.از آنجا که بخش قابل ملاحظهای از زندگی دانش
آموزان مستعد ؛ به پیشرفت تحصیلی آنها مربوط می شود و انتظار آن است که
عملکرد تحصیلی این افراد مطلوب و در نهایت به روند مناسبی از سیستم تعلیم و
تربیت باشد؛بنابر این ایجاب می کند که دست اندر کاران آموزش و پرورش و
مدیران ذیربط به گونه ای برنامه ریزی نمایند که این دو مولفه یعنی عملکرد
تحصیلی و محصول نهایی از شرایط قبلی تبعیت کند . به طور طبیعی تحقق این
موضوع و تجلی آن به تعیین کننده های محیطی از جملهفضای آموزشی ؛تعامل
اولیاء مدرسه با دانش آموزان ؛ امکانات آموزشی و انتظار از آنها بستگی
دارد(فلد من 1991)
در این راستا فضای آموزشی به معنی وجود مکانهای فیزیکی مناسب ؛
کارگاههای حرفه آموزیغ آژمایشگاه؛ کتابخانه؛ فضای ورزشی و سایر فضاهای
مورد نیاز جهت آموزش و تحصیل دانش آموزان و همچنین امکانات آموزشی
مورد نیاز که تمامی ابزار و وسایل آموزشی و کمک آموزشی را نیز ش-شامل
می شودو همچنین به انتظار اولیا از دانش آموزان ؛ انتظار مدیر و معلم مدرسه
از دانش آموزان ؛ شیوه تعامل این دو با هم دیگر و بسیاری مولفه های مختلف
ذیربط با موضوع از جمله مسائلی است که شیوه یادگیری و نهایت موفقیت و عدم
موفقیت دانش آموزان را تحت تاثیر خود قرار میدهد که مورد نظر این مطالعه
پژوهشی است.
Feldman.1
بیان مسئله:
در بسیاری از اذهان این عقاید وجود داردکه وضعیت مطلوب تحصیلی دانش
آموزان تیز هوش؛ صرفا انعکاسی از هوشبر بالای آنها می باشد . اگر این فرض
را بپذیریم نباید شاهد نارسیها و کاستی های تحصلی در میان دانش آموزان تیز
هوش؛ نمونه و سر آمد باشیم.(اژه ای؛1382)
وایت مورد(1986) بیان می کند که 15 تا 20 در صد دانش آموزان با هوشیری
بالا از عملکرد تحصیلی مطلوب برخوردار نیستند ؛ واقعیتی که به صوذت
بارزتری در میان دانش آموزان عادی وجود دارد ؛ این واقعیت ما را به این امر
مهم رهنمون می سازد که غیر از هوشبربالا عوامل دیگری نظیر : امکانات
رفاهی خانواده ؛ میزان تحصیلات والدین؛ نگرشدانش آموزان وخانواده وی نسبت
به تحصیل ؛خود پنداره تحصیلی؛خود باوری؛ حرمت(عزت نفس) خود؛
انگیزش؛محیط آموزشیو درسی ؛ شیوه های رویا رویی با مسائل و .....می تواند
عملکرد تحصیلی دانش آموزان تحت تاثیر قرار دهد که هریک از این عوامل می
تواند ترجمان عملکرد تحصیلی دانش آموزان باشد.
نظریه ها و تئوریهای مطرح شده در این زمینه هر کدام م<لفه هایی را با اولویت
بالاتری در تعیین عملکرد تحصیلی موثر دانسته اند .ریان و دی سی
(2000)انگیزش را عامل مهم و موثر > پارسونز و فرید نیرگ(1996)محیط
آموزشی و شیوه های رویا رویی دانش آموزان و اولیا مدرسه را مهمترین عوامل
تعیین کننده عملکرد تحصیلی معرفی کردهاند.(ترخان؛1372) طی تحقیقی در
یافت که عزت نفس بالا و درونی بودن کانون کنترل عامل اصلی و مهم در تعیین
عملکرد تحصیلی است.به طور طبیعی انتظار آن است دانش آموزانی که در
مدارس تیز هوشان ؛نمونه و وابسته آموزش می بینند به یمن هوش و ذکاوتخود
عملکرد بهتری نسبت به کسانیکه در مدارس عادی آموزش می بینند برخوردار
باشند.
گروس (2001)با انجام تحقیقاتی بر روروی 1462 دانش آموز تیز هوش و
514 دانش آموز عادی که با استفاده از پر سشنامه صورت گرفت؛ گزارش می
کند که تیزهوشان در تمامی ابعاد خود (اجتماعی؛ تحصیلی و آموزشی عمومی )
نسبت به دانش آموزان عادی برتری دارند.
انریچ(2001) به بررسی عزت نفس و امید به پیشرفت در تحصیلات دو زندگی
آینده دانش آموزان تیز هوش و عادی می پردازد نتیجه ای که از این پژوهش می
گیرد بیانگر آن است که تفاوت معنی داری بین این دو گروه وجود ندارد.
رستمی(1375)در بررسی رابطه بین تیزهوشی ؛ عزت نفس و پیشرفت تحصیلی
دانش آموزان تیزهوش و عادی نتیجه می گیرد در بیشتر موارد بین عزت نفس و
پیشرفت تحصیلی بالاتر دانش آموزان تیز هوش و عادی تفاوت معنی داری وجود
دارد؛ با این حال وجود امکانات آموزشی موثر ؛ انتظار اولیاء دانش آموزان از
مدرس؛ فضای آموزشی و مواردی از این قبیل در تاثیر این رابطه موثر و
مداخله گر بوده اند.
غفاری(1376)در بررسی رابطه بین محیط آموزشی و پیشرفت تحصیلی
دانش آموزان دبیرستانی نتیجه می گیرد که تاثیر محیط آموزشی به نحو
موثردرحدود 50درصد تفاوت بین دانش آموزان تیز هوش و عادی را
کاهش داده است.
حجازی(1382)در تحقیقی نتیجه می گیرد دانش آموزان نمونه و تیزهوشیشرفت
تحصیلی بهتری نسبت به دانش آموزان عادی دارند؛ اما در برخی از دروس
تفاوت معنی داری بین عملکرد تحصیلی آنها وجود ندارد.بررسی و مطالعه
وضعیت دانش آموزانی که در مدارس تیزهوشان ؛ نمونه دولتی و وابسته به
دانشگاه در استان کردستان مشغول به تحصیل هستند به ظاهر بیانگر این واقعیت
است که دانش آموزان تیزهوش ؛ نمونهو وابسته به دانشگاه از عملکرد تحصیلی
بهتری نسبت به دانش آموزان عادی برخوردارند اما آیا آمار پذیرفته شدگان در
دانشگاهها و موسسات آموزش عالی؛ نوع دانشگاه؛ رشته و سطوح تحصیلی آنها
در آزمون سالهای گذشته نیز چنین وضعیتی را نشان می دهد ؟ تحقیق حاضر نیز
درصد پاسخگویی به این سوالهای اساسی است :
1.عملکرد دانش آموزان تیزهوش؛ نمونه و وابسته به دانشگاه نسبت به دانش
آموزان عادی در دروس عمومی و اختصاصی در آزمون سراسری چگونه بوده
است .
2.سطح رشته های پذیرفته شده (کاردانی؛ کارشناسی و کارشناسی ارشد) و نوع
دانشگاههای پذیره شده (دولتی روزانه؛ شبانه؛ آزادو پیام نور )
این دانش آموزان چگونه است؟
ضرورت و اهمیت تحقیق:
دانش آموزان مدارس تیز هوشان ؛ نمونه ووابسته به دانشگاه که در مدارس و
آموزشگاههای ویژه ای به همین نام تحصیل می کنند از سزمایه های ملی هر
جامعه محسوب می شوند و از بهره گیری از آنها باید کمال مراقبت به عمل آید
دانش آ»وزان این نوع مدارس فرایندی خاص از جمله با شرط معدل و آزمون
ورودی به این نوع مدارس وارد می شوند و از سوی آموزش وپرورش سرانه و
امکانات را معادل 5تا3 برابر مدارس عادی به این مدارس اختصاص می دهند و
اولیاء نیز بعضا در مورد مشارکتهای مادی و معنوی سهم بسزایی را در اداره ؛
این مدارس ایفا می کنند .
نظر به اهمیت ویژه این نوع مدارس با توجه به حضور مغزهایی اندیشمند توانا و
آماده و ارائه خدمات و منابع مالی و معنوی ویژه ای که از سوی دولت و اولیاء
به این مدارس داده می شود ضرورت دارد که متخصصان؛ صاحب نظران و
دست اندرکاران تعلیم و تربیت رهبری این نوع مدارس را با دقت تمام زیر نظر
گرفته و در جهت تحقق رسالت واهداف آن بکوشند.یکی از راههای که می تواند
نقاط قوت و ضعف ؛ چالشها و فرصتهای تحصیلی و عملکرد تحصیلی این دانش
آموزان را شناسایی نماید .تحقیق و پژوهش در این راستا می باشد تا مشخص
شود عملکرد دانش آموزان مدارس تیز هوش ؛ نمونه و وابسته به دانشگاه در
آزمون سراسری چگونه است و چه تفاوتی با دانش آموزان مدارس عادی دارد.
به طور مشخص انجام پژوهش مزبور می تواند نتایج و کاربردهای زیر را
داشته باشد :
1.اطلاع از نقاط ضعف و قوت درسی دانش آموزان مدارس تیزهوشان نمونه و
وابسته به دانشگاه برای مسئولین و متولیان این نوع مدارس در مقایسه با مدارس عادی.
2.برنامه ریزی جهت تخصیص نیروی انسانی متخصص؛ توزیع امکانات به
صورت متعادل بین مدارس مزبور براساس موفقیت دانش آموزان در دروس مختلف.
3. کمک به مسئولین و تصمیم گیران در خصوص میزان موفقیت این نوع
مدارس (تیزهوشان؛ نمونه و وابسته به دانشگاه) جهت گسترش و یا محدود نمودن
تعداد دانش آموزان مدارس مذکور در مقایسه با مدارس عادی.
اهداف تحقیق:
هدف کلی:
مقایسه عملکرد دانش آموزان مدارس تیز هوشان > نمونه و وابسته به دانشگاه با
دانش آموزا ن مدارس عادی پذیرفته شده در آزمون سراسری دانشگاهها.
اهداف جزیی:
1. مقایسه عملکرد دانش آموزان پذیرفته شده مدارس تیزهوشان ؛ نمونه و
سراسری دانشگاهها.
2. مقایسه عملکرد دانش آموزان پذیرفته شده در مدارس تیز هوشان ؛ نمونه
3. و وابسته به دانشگاه با دانش آموزان مدارس عادی در دروس عمومی
آزمون سراسری دانشگاهها
4. مقایسه عملکرد دانش آموزان پذیرفته شده مدارس تیز هوشان ؛ نمونه و وابسته به دانشگاه در آژمون سراسری برحسب جنس.
5. مقایسه عملکرد دانش آموزان پذیرفته شده مدارس تیز هوشان ؛ نمونه و وابسته به دانشگاه و دانش آموزان مدارس عادی در آژمون سراسری برحسب جنس.
6. مقایسه عملکرد دانش آموزان پذیرفته شده مدارس تیز هوشان ؛ نمونه و وابسته به دانشگاه با عادی پذیرفته شده در دانشگاهها برحسب تعداد قبولی نوع دانشگاه و مقطع پذیرش.
7.
سوالات پژوهشی:
1.عملکرد دانش آموزان پذیرفته شده مدارس تیز هوشان ؛ نمونه و وابسته به
دانشگاه در مقایسه با دانش آموزان مدارس عادی در آزمون سراسری دانشگاه چگونه است؟
2.عملکرد دانش آموزان پذیرفته شده مدارس تیزهوشان ؛ نمونه و وابسته به
دانشگاه در مقایسه با دانش آموزان مدارس عادی در دروس اختصاصی چگونه است؟
3.عملکرد دانش آموزان پذیرفته شده مدارس تیزهوشان ؛ نمونه و وابسته به
دانشگاه در مقایسه با دانش آموزان مدارس عادی در دروس عمومی آزمون
سراسری پگونه است؟
4.عملکرد دانش آموزان پذیرفته شده مدارس تیز هوشان ؛ نمونه و وابسته به
دانشگاه در آزمون سراسری برحسب جنس چگونه است؟
5. عملکرد دانش آموزان پذیرفته شده مدارس عادی در آزمون سراسری
برحسب جنس چگونه است؟
6.عملکرد دانش آموزان پذیرفته شده مدارس تیز هوشان ؛ نمونه و وابسته به
دانشگاه درمقایسه با دانش آموزان مدارس عادی پذیرفته شده در دانشگاهها
برحسب تعداد فبولی ؛ نوع دانشگاه و مقطع پذیرش چگونه است؟
پیشنهادات:
1.نظر به اینکه در کلیه مولفه های مورد بررسی عملکرد دانش آموزان
خاص0نمونه ؛ وابسته به دانشگاه و تیز هوشان) بهتر از دانش آموزان عادی
است. توسعه و تعمیم این نوع مدارس در سطح شهرستانهای تابعه استان می تواند
مورد توجه و عنایت مسولان دست اندر کار باشد.
2.از آنجایی که دربرخی دروس اختصاصی عملکرد دانش آموزان عادی نسبت
به خاص به ویپه در گروه علوم ریاضی ضعیف است پیشنهاد می گردد در دو
مرحله پایان سال سوم متوسطه ودر طول دوران پیش دانشگاهی نسبت به
لرگزاری کلاسهای تقویتی ویژه دروس خاص از جمله ریاضی؛ فیزیک، شیمی
و زیست شناسی اقدام گردد.
3.علیرغم آنکه نسبت پذیرفته شدگان در کنکور سراسری به نسبت 60و40بین
دختران و پسران توزیع شده است که آن هم به دلیل حضور گسترده دانش
آموزان پسر در رشته های فنی و حرفه ای و کار و دانش است با این حال
عملکردسران به ویژه در دروس اختصاصی بهتر از دختران است که می تواند
به دلایل مختاف از جمله کمبود نیروی انسانی متخصص برای دختران از یک
سو و برخی شرایط خاص برای این قشر باشد که تامین نیروهای متخصص ؛
توجه ویژه به دبیرستانهای دخترانه مورد تاکید این طرح پژوهشی است.
4.از انجایی که بیش از 85 در صد دانش آموزان در مدارس عادی هستند و از
طرفی مدارس خاص با دانش آموزانی که از برتریهای استعداد ی ویژه
برخوردارند مواجه اند جهت اجرای عدالت آموزشی و نزدیک ساختن توان دانش
آموزان عادی به تیزهوشان لازم است در توزیع نیروی انسانی عدالت در ایجاد
فرصتها برابر دسترسی برای دانش آموزان عادی و به ویژه دختران نیز فراهم
گردد.
5.پیشنهاد می شود جهت اجرای تصمیمات جامع و کامل مطالعه ای در خصوص
این موضوع با بررسی سایر جنبه های فرهنگی و اجتماعی و اقتصادی خانواده
و مدرسه موثر بر میزان یادگیری دانش آموزان که می تواند نتایج این مطالعه را
اطمینان بخش تر نماید انجام گیرد.
محدودیتها:
1. با توجه به اینکه دست یابی به اطلاعات پذیرفته شدگان در دانشگاهها و
موسسات آموزش عالی جنبه محرمانه و خاص دارد به دست آوردن داده های
مورد نیاز با زحمت و مشکلات بسیار جمع آوری گردید ضمن اینکه امکان
استخراج کلیه نمرههای خام شرکت کنندگان که می توانست به نتایج طرح مزبور
اطمینان بیشتری بدهد حاصل نگردید.
.
2.از آنجایکه سایر عوامل تاثیر گذار می تواند در نتایج این طرح موثر باشد از
جمله ویژگیهای اقتصادی؛اجتماعی و فرهنگی خانئار و محیط آموزشی در این
مطالعه پژوهشی مورد توجه قرار نگرفته است حال آنکه در نتایج حاصله موثر
بوده است.
3.با توجه به اینکه دانش اموزان مشغول به تحصیل در مدارس خاص از
ویژگیهای هوشی و استعدادی ممتازی در بدو ورود به این مدارس
برخوردارند؛لازم است باذکنترل متغیر هوش و استعداد آنها فعالیتهای مدارس
خاص و عادی در میزان موفقیت دانش آموزان مورد مطالعه قرار گیرد.
4.در مقا یسه بخشی از فرضیه های پژ و هشی این طرح تحقیقی صرفا نتایج
آزمون سراسری دانشگاهها و موسسات آموزش عالی دولتی مورد توجه قرار
گرفته است در حالیکه بخشی از دانش آموزان از طریق موسسات بخش
خصوصی و دانشگاه آزاد وارد دانشگاه می شوند.
